27 مه 2024 - در یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز اخیراً منتشر شده در مجله Nutrients، محققان ایتالیایی یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز را به روزرسانی کردند تا بررسی کنند که آیا سطوح پایین ویتامینD (25هیدروکسی ویتامین D یا 25OHD) می تواند شروع دیابت نوع 2 (T2D) را در افراد مسن پیش بینی کند یا خیر. علیرغم تنظیم چندین عامل مخدوش کننده، آنها دریافتند که سطوح پایین 25OHD  با افزایش خطر ابتلا بهT2D در افراد مسن مرتبط است.

پیشینه

بر اساس گزارش فدراسیون بین المللی دیابت (IDF)در اطلس دیابت، شیوع جهانی دیابت در افراد بین 20 تا 79 سال 536.6 میلیون نفر در سال 2021 بود و پیش بینی می شود تا سال 2045 به 783.2 میلیون نفر افزایش یابد. شیوع دیابت در بین افراد مسن و به ویژه در سنین 75 تا 79 سال بالاترین میزان است، که منجر به افزایش قابل توجهی در هزینه های بهداشتی در آینده ی نزدیک می شود.

کمبود ویتامین D که در افراد مسن شایع است، با افزایش خطر ابتلا به T2D مرتبط است، که احتمالاً به دلیل نقش آن در ترشح انسولین از پانکراس، سندرم متابولیک، التهاب و عوامل ژنتیکی است. در حالی که مطالعات مشاهده ای و متاآنالیزها رابطه ی معکوسی را بین سطوح 25OHD  و خطر دیابت نشان داده اند، مطالعات مداخله ای نتایج متفاوتی را ارائه کرده اند. برخی از متاآنالیزها نشان داده اند که مصرف مکمل ویتامین D خطر دیابت را کاهش می دهد، به ویژه در افراد غیر چاق. با این حال، این مطالعات در درجه اول بر بزرگسالان جوان تر تمرکز داشتند، و تحقیقات بر روی جمعیت های مسن تر، علیرغم خطر بالاتر آنها برای هر دو بیماری، اندک است. بنابراین، محققان در مطالعه حاضر مرور سیستماتیک و متاآنالیز قبلی را برای بررسی اینکه آیا سطوح پایین 25 OHD سرم(هییپوویتامینوزD) می‌تواند شروعT2D  را در جمعیت مسن پیش‌بینی کند، به‌روزرسانی کردند.

در مورد این مطالعه

محققان در مطالعه ی اخیر پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed و SCOPUS را جستجو کردند تا مطالعات طولی و آینده‌نگر با تشخیص دیابت را بر اساس سوابق پزشکی یا معیارهای تشخیصی انجمن دیابت آمریکا بیابند. مطالعات مقطعی، مطالعاتی که از ارزیابی‌های 25OHD  غیرسرمی استفاده می‌کردند، و کسانی که فقط تخمین‌های دیابت تحت بالینی داشتند، حذف شدند. این بررسی و متاآنالیز به روز شده شامل 12 مطالعه شامل 40664 سالمند از جمعیت اروپا و آمریکای شمالی بود. میانگین سنی شرکت کنندگان 69.1 سال و 66 درصد زن بودند. میانگین دوره پیگیری 7.3 سال بود.

داده‌های مربوط به ویژگی‌های مطالعه، مشخصات دموگرافیک، حجم نمونه، مدت زمان پیگیری، سطح سرمی 25OHD، معیارهای تشخیص دیابت و متغیرهای کمکی در این تجزیه و تحلیل استخراج شد. کیفیت مطالعه با استفاده از مقیاس نیوکاسل-اتاوا ارزیابی گردید. محققان در یک متاآنالیز اثرات تصادفی خطرهای نسبی ادغام شده(RRs) را محاسبه کردند، و در تحلیل‌های ثانویه نتایج برای متغیرهای کمکی تنظیم شدند. تجزیه و تحلیل آماری بیشتر با استفاده از آزمون مجذور کای، آزمون I-squared، آزمون سوگیری Egger و روش Duval و Tweedie انجام شد.

نتایج و بحث

کیفیت مطالعات در حد متوسط بود. در تجزیه و تحلیل تعدیل نشده، سطوح پایه پایین تر 25OHD  با خطر بالاتر ابتلا به دیابت در افراد مسن مرتبط بود. این متاآنالیز شامل 15924 شرکت‌کنندهبود که نشان‌دهنده ی ارتباط معنی‌داری بود(RR=1.20). هیچ سوگیری انتشار تشخیص داده نشد(آزمونEgger =0.26)، و تجزیه و تحلیلtrim and fill  این نتایج را تغییر نداد.

پس از تعدیل عوامل مخدوش کننده ی بالقوه، سطوح پایین سطح سرمی 25OHD  به طور قابل توجهی خطر ابتلا به دیابت را تا 19 درصد افزایش داد(نسبت خطر = 1.22). این تجزیه و تحلیل شامل 12 مطالعه با میانگین 11 تعدیل بود و هیچ سوگیری انتشار یافت نشد(آزمون  Egger=0.34-).

هیچ ناهمگونی قابل توجهی در بین پیامدها یافت نشد، بنابراین هیچ تحلیل متارگرسیون انجام نشد. علاوه بر این، طول مدت پیگیری به طور قابل توجهی داده های تنظیم نشده یا تعدیل شده را تعدیل نکرد. تجزیه و تحلیل تجمعی، که یک مطالعه را حذف کرد، تأیید کرد که نتایج قوی و بدون تغییر بودند.

طبق این مطالعه، ویتامین D از طریق مکانیسم‌های متعددی از جمله تعدیل ترشح و عملکرد انسولین، کاهش مقاومت به انسولین، تنظیم متابولیسم کلسیم و منیزیم، کاهش التهاب مزمن، و اثرات بالقوه بر متابولیسم بافت چربی، بر خطر T2D تأثیر می‌گذارد. درک این مکانیسم ها برای روشن کردن تعامل پیچیده بین وضعیت ویتامینD و سلامت متابولیک، به ویژه در زمینه پیشگیری و مدیریت دیابت، بسیار مهم است.

این مطالعه به طور منحصربه‌فردی ارتباط بین ویتامین D و بروز دیابت نوع 2 را در افراد مسن‌تر بررسی کرد، که دارای حجم نمونه بزرگ، تنظیمات متغیر کمکی گسترده و یک دوره طولانی پیگیری با ناهمگونی کم در نتایج بود. با این حال، این مطالعه به دلیل طراحی مشاهداتی، فقدان استنتاج های علّی، عدم تمرکز بر جمعیت بسیار مسن، مطالعات ناکافی مربوط به جنسیت خاص، و تکیه بر روش رادیوایمونواسی برای اندازه گیری 25OHD  سرم، که ممکن است دقت کمتری نسبت به chemiluminescence داشته باشد، دارای محدودیت هایی است.

نتیجه گیری

در نتیجه، متاآنالیز حاضر نشان می دهد که سطوح پایین ویتامین D با افزایش خطر ابتلا به دیابت در افراد مسن، حتی پس از تطبیق عوامل مخدوش کننده ی بالقوهمرتبط است. این مطالعه، یافته های یک مطالعه در سال 2017 را مجدداً تأیید و به‌روزرسانی کرد. نتایج این مطالعه، تأثیر گسترده‌تر ویتامین D را فراتر از سلامت استخوان نشان می‌دهد. با توجه به شیوع کمبود ویتامین D در افراد مسن و تمرکز آزمایش‌های بالینی موجود بر روی جمعیت‌های جوان‌تر، مطالعات دقیق‌تری برای تایید این یافته‌ها در جمعیت‌های بسیار مسن‌تر مورد نیاز است.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20240527/Low-vitamin-D-levels-linked-to-higher-diabetes-risk-in-older-adults-study-finds.aspx